ศิลปะสุโขทัย
- ศิลปะสุโขทัยหมายถึงศิลปะใน ยุคอาณาจักรสุโขทัย (ซึ่งมีความหมายว่ารุ่งอรุณแห่งความสุข) รูปแกะสลัก (ซึ่งทำจากโลหะสัมฤทธิ์ ปูนและหิน) ล้วนได้รับอิทธิพลมาจากพุทธศาสนานิกายเถรวาท ซึ่งได้มีการสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ๆ ขึ้น โดยผสานรวมความสงบนิ่งของจิตวิญญาณเข้ากับร่างกายของมนุษย์ และสะท้อนให้เห็นได้จากพระพุทธรูปที่มีอยู่จำนวนมากมาย ผู้แกะสลักไม่ได้แกะสลักพระพุทธรูปตามรูปแบบร่างกายของมนุษย์ แต่อาศัยการตีความคำอุปมาจากในบทสวดและจากพระคัมภีร์ซึ่งเป็นภาษาบาลี
- ด้วยเหตุนี้ จิตรกรจึงสร้างสรรค์พระพุทธรูปที่มีเจตนาสะท้อนถึงความเมตตาและลักษณะเหนือมนุษย์ของพระพุทธเจ้า
- ในยุคนี้ ได้มีการหล่อเทวรูปเทพเจ้าฮินดูจากโลหะสัมฤทธิ์ด้วยเช่นกัน เทพเจ้าฮินดูเหล่านี้จะสวมมงกุฎและสวมใส่อาภรณ์ในราชสำนัก และพรามหณ์นิยมนำเทวรูปเหล่านี้มาใช้ในการประกอบพิธีกรรมในราชสำนัก โดยสามารถหาชมตัวอย่างที่งดงามได้จาก พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรุงเทพฯ
- นอกจากนั้น สุโขทัยยังขึ้นชื่อเรื่องเครื่องเซรามิคอีกด้วย (“เครื่องสังคโลก”) เครื่องสังคโลกมี 2 แบบ นั่นคือเป็นสีน้ำตาลขาว ส่วนอีกแบบเป็นศิลาดลวาดลวดลาย เครื่องสังคโลกที่เป็นศิลาดลวาดลวดลายจะมีสีน้ำตาลเข้มหรือสีดำ ในช่วงคริสต์ศวรรษที่ 15 ถึง 16 เครื่องสังคโลกได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และได้ส่งออกไปยังอินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ และประเทศอื่นๆ
- ศิลปะสุโขทัยหมายถึงศิลปะในยุคอาณาจักรสุโขทัย (ซึ่งมีความหมายว่ารุ่งอรุณแห่งความสุข) รูปแกะสลัก (ซึ่งทำจากโลหะสัมฤทธิ์ ปูนและหิน) ล้วนได้รับอิทธิพลมาจากพุทธศาสนานิกายเถรวาท ซึ่งได้มีการสร้างสรรค์รูปแบบใหม่ๆ ขึ้น โดยผสานรวมความสงบนิ่งของจิตวิญญาณเข้ากับร่างกายของมนุษย์ และสะท้อนให้เห็นได้จากพระพุทธรูปที่มีอยู่จำนวนมากมาย ผู้แกะสลักไม่ได้แกะสลักพระพุทธรูปตามรูปแบบร่างกายของมนุษย์ แต่อาศัยการตีความคำอุปมาจากในบทสวดและจากพระคัมภีร์ซึ่งเป็นภาษาบาลี
พระพุทธรูปปูนปั้นสมัยสุโขทัย ณ เฉลียง
สถานที่หาชมตัวอย่างศิลปะและสถาปัตยกรรมสมัยสุโขทัย
พระพุทธรูปก่ออิฐปูนปั้นมีหลงเหลืออยู่ในซากปรักหักพังของวัดวาอารามต่างๆ
ที่สร้างพระพุทธรูปเหล่านั้นขึ้นมา โดยมีอยู่ที่สุโขทัยและบริเวณเมืองหน้าด่าน
เฉลียง ศรีสัชนาลัย และกำแพงเพชร
ตัวอย่างที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์ที่สุด ได้แก่
ตัวอย่างที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์ที่สุด ได้แก่
- พระพุทธรูปปางลีลา ณ วัดพระรัตนมหาธาตุ ณ เฉลียง ศรีสัชนาลัย
- พระพุทธรูปหินและพระพุทธรูปปูนปั้น ณ วัดมหาธาตุ จังหวัดสุโขทัย
- พระพุทธรูปหินและพระพุทธรูปปูนปั้น ณ วัดศรีชุม
เทวรูปสัมฤทธิ์เทพเจ้าฮินดูที่สภาพสมบูรณ์ที่สุดหาชมได้ที่
- พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรุงเทพฯ และ
- อีกสองแห่งที่มีตัวอย่างเทวรูปที่สมบูรณ์ คือ พิพิธภัณฑ์รามคำแหง และอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย
พระพุทธชินราช จังหวัดพิษณุโลก (คริสต์ศตวรรษที่ 15) เป็นพระพุทธรูปที่ศักดิ์สิทธิ์มากองค์หนึ่ง
ประดิษฐานอยู่ในวัดซึ่งควรค่าอย่างยิ่งสำหรับการไปเที่ยวชมสถาปัตยกรรมและศิลปะ
ผลงานชิ้นสำคัญๆ ดังต่อไปนี้ ได้ย้ายไปไว้ที่กรุงเทพฯ แล้ว
- พระพุทธรูปสัมฤทธิ์พระศรีศากยมุนี (สูง 8 เมตร) ณ วัดสุทัศน์ กรุงเทพฯ
- พระพุทธรูปสัมฤทธิ์ปางลีลา ณ วัดเบญจมบพิตร กรุงเทพฯ
- พระพุทธรูปปางไสยาสน์ ณ วัดบวรนิเวศน์ กรุงเทพฯ
- มีผลงานอีกมากมาย ณ พิพิธภัณฑสถานกรุงเทพฯ (โดยเป็นผลงานชิ้นเอกที่คัดเลือกมา)
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น